Estate Planning

Het zal u opgevallen zijn dat tegenwoordig de term ‘estate planning’ nogal eens valt. Banken, accountants, notarissen en andere adviseurs in de geldsector gebruiken de term in plaats van het Nederlandse woord ‘nalatenschapsplanning’ En omdat reeds de waardestijging van de huizen talrijke mensen min of meer vermogend heeft gemaakt, melden zich de adviseurs met goede raad om te voorkomen dat een onnodig deel van het vermogen in handen van de fiscus valt. In het algemeen staat dus belastingbesparing centraal maar het kan ook erg wenselijk zijn dat de vermogensovergang zonder bloedvergieten verloopt. Bedacht moet immers worden dat in vele families heel wat wordt afgevochten om de erfenis van de ouders.

Nalatenschapsplanning speelt op een aantal juridische tereinen. Zo kan door het wijzigen van huwelijkse voorwaarden heel wat winst geboekt worden, vooral als de vermogens van de echtgenoten in omvang sterk uiteen lopen. Maar daarnaast moet dan bezien worden of het zinvol is met de warme hand al het een en ander naar de volgende generatie te schuiven. En dat kan dan via schenkingen. Maar als het vermogen vooral in het huis ligt opgetast, valt dat niet mee. Vandaar dat in zo’n geval vaak wordt gekozen voor een ‘schenking op papier’, bijvoorbeeld van het per jaar vrijgestelde bedrag van ruim € 4.200. Het geld wordt aan de kinderen geschonken maar vervolgens van hen teruggeleend. Dat teruglenen heeft dan wel tot gevolg dat jaarlijks daadwerkelijk ten minste vier procent rente moet worden betaald aan de kinderen. De rente is niet aftrekbaar voor de inkomstenbelasting maar evenmin bij de kinderen belast. Na overlijden van de schenker verkleint de schuld aan de kinderen de omcvang van de nalatenschap en wordt dus minder successierecht betaald. Het vervelende is wel dat de betaling van de rente de bestedingsmogelijkheden van de schenkende ouder negatief beïnvloed. Maar het is niet toegestaan de rente bij te schrijven bij de geleende hoofdsom. Deze schenkingen dienen te geschieden bij notariële akte.

Estate planning geschiedt in belangrijke mate ook via het testament, met de koude hand dus. Weliswaar geeft de wet een keurige regeling van het erfrecht maar het kan best zijn dat die niet op de concrete situatie past. In het bijzonder indien kinderen uit verschillende huwelijken zijn geboren en de kans bestaat dat een tweede echtgenoot of een niet-huwelijkse levensgezel wordt achtergelaten, kan met de wettelijke regeling meestal geen genoegen worden genomen. Wellicht wenst u kinderen en stiefkinderen gelijk te behandelen. Een testament is dan noodzakelijk. Ook kan het zijn dat u een tweede echtgenoot of een levensgezel waarmede u niet gehuwd bent, wel wenst te bevoordelen maar dat u er niets voor voelt dat hetgeen die persoon van u erft uiteindelijk bij de familie van de echtgenoot of levensgezel terecht komt. U dient dan bij testament maatregelen te nemen.

Ook de regeling van de bedrijfsopvolging kan deel uitmaken van de nalatenschapsplanning. Als u wilt dat de aandelen in uw BV na uw overlijden toekomen aan een bepaald kind, kan dat via een legaat geregeld worden. Zelfs kunt u dan bepalen dat de andere kinderen genoegen moeten nemen met een geldsom die ze in termijnen zullen ontvangen. Als de voortzetting van het bedrijf dat dringend nodig maakt, kunnen de kinderen daar niets tegen ondernemen.

Nalatenschapsplanning speelt op een breed terrein. Dat terein kan onmogelijk worden overzien door personen die geen juridische opleiding hebben genoten. Vandaar dat een waarschuwend woord op zijn plaats is. In de markt van de estate planning houden zich immers nogal wat adviseurs op die het aan toereikende kennis ontbreekt. En wellicht plannen die vooral ten gunste van zichzelf.



Prof. Mr. M.J.A van Mourik
© 10-11-2004

terug print