Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /www/htdocs/professo/column.php on line 82
Hypotheek

Het uitlenen van geld houdt risico’s in. En naar mate het risico groter is, zal de te betalen rente hoger zijn en zal het verlangen naar zekerheid toenemen. In de familie- en relatiesfeer wil de geldverstrekker nog wel eens een oogje toeknijpen maar meestal is dat ook in zo’n geval niet verstandig. Als u aan een van uw kinderen geld leent, is het voor de andere kinderen van belang dat het geld ooit terug komt, zodat er erfrechtelijk geen brokken worden gemaakt. Door zekerheid te verlangen kan veel treurigheid worden voorkomen. Een huis is doorgaans een prachtig onderpand omdat het risico van waardedaling beperkt is.

De meest degelijke zekerheid wordt verkregen doordat de geldlener aan de geldgever een recht van hypotheek verleent. Inderdaad, degene die het geld leent, ‘geeft’ hypotheek en de persoon of instelling die het geld uitleent, verkrijgt ‘hypotheek’. Juridisch is het dus grote onzin te betogen dat een huis wordt gefinancierd met ‘een hypotheek’. En nog grotere juridische flauwekul wordt gepresenteerd als wordt gesproken over ‘hypotheekrente’. Al deze spraakverwarring wordt veroorzaakt door het hinderlijke feit dat de overeenkomst van geldlening enerzijds, en de overeenkomst tot het geven van zekerheid anderzijds, worden vereenzelvigd. ‘Hinderlijk’, als was het maar omdat soms pas bij de notaris blijkt dat met ‘hypotheekgever’ niet de bank maar de geldlener wordt aangeduid. Deze laatste ‘geeft’ aan de bank zekerheid voor de terugbetaling van het geleende geld in de vorm van een recht van hypotheek op het huis. Het huis wordt als het ware in pand ‘gegeven’. Rente heeft niets met hypotheek te maken maar met de geldlening.

Als u een recht van hypotheek verleent, geeft u aan de geldverstrekker het recht het onderpand te verkopen ingeval u niet aan uw verplichtingen voldoet. Die verkoop kan de geldverstrekker op eigen houtje regelen. Daarvoor is van niemand toestemming nodig. De verkoop kan in het openbaar gebeuren, bijvoorbeeld in een café of veilinghuis. Meestal wordt gestreefd naar een onderhandse verkoop, zodat de publiciteit wordt gemeden. De opbrengst dient tot aflossing van de schuld. Als er nog iets over is, komt dat uiteraard toe aan de voormalige eigenaar.

Het feit dat een recht van hypotheek op een huis rust, maakt het praktisch onmogelijk het huis te verkopen zonder medewerking van de geldverstrekker. Deze zal echter geen probleem met de verkoop hebben indien uit de verkoopopbrengst de schuld en eventueel achterstallige en lopende rente worden voldaan. Ouders die geld aan een kind lenen en een recht van hypotheek bedingen op het door het kind met het geld gekochte huis, hebben door die hypotheek de zekerheid dat het kind het huis niet te gelde maakt en met de opbrengst goede sier gaat maken.

Iemand die gehuwd is, kan slechts met toestemming van de echtgenoot ten aanzien van de echtelijke woning een recht van hypotheek verlenen. Het doet er niet toe wie de schuld heeft. Dat kan de eigenaar van het huis zelf zijn maar ook diens kind. Zo kan een ouder hypotheek geven voor de schuld die een kind aangaat bij een bank. Een dergelijke hypotheek kan een gehuwd persoon alleen verlenen met toestemming van zijn echtgenoot of echtgenote, ook als de hypotheek wordt gevestigd op een andere zaak dan de echtelijke woning..

Het verlenen van een hypotheekrecht voor de schuld van een ander kan behoorlijk opbreken. In de praktijk zijn affectieve betrekkingen nogal eens de reden voor een vriendelijk gebaar, bijvoorbeeld om te helpen bij de opbouw van een bedrijfje.. Maar als het dan misloopt met de relatie en/of het bedrijf zijn de druiven zuur. De belaagde eigenaar kan dan de verkoop van zijn huis wel voorkomen door zelf de schuld te voldoen maar wellicht heeft hij daarvoor niet de middelen. Heeft hij die wel dan moet hij vervolgens maar zien dat hij zijn centen terugkrijgt van de voormalige geliefde. De liefde wordt soms duur betaald.


Prof. Mr. M.J.A van Mourik
© 18-02-2004

terug print