Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /www/htdocs/professo/column.php on line 82
Tweetrapsmaking

Voor menige aardbewoner is het onverdraaglijk dat hij na zijn dood geen zicht meer heeft op de gang van zaken op aarde. Hij zou graag op de hoogte blijven van het wel en wee van zijn kinderen en eventuele kleinkinderen. Meer in het bijzonder zou menigeen wel eens willen weten hoe het liefdesleven van zijn partner er na zijn vertrek uitziet. Wat blijft er over van al die mooie, aan het sterfbed gesproken woorden? De dierbare overledene zal het wellicht nooit te weten komen. Afspraken met werking na dode plegen gemakkelijk te worden vergeten.

Als het echter over het geld gaat, biedt de wet mogelijkheden om ook na de dood nog een tijdje de dienst uit te maken. En dat is vooral een uitkomst voor diegenen die niet wensen dat hun zuur verdiende centen na hun overlijden in verkeerde handen komen. De nieuwe partner van de weduwe, maar ook schoonzoons en schoondochters wordt veel goeds gegund maar niet alle goeds.

Stel dat u overlijdt met achterlating van een tweede echtgenote en kinderen die wel van u zijn maar niet van uw tweede vrouw. Dan dient u te bedenken dat uw kinderen volgens de wet niet erven van hun stiefmoeder. Als die dood gaat, erven haar kinderen of verdere familie. En dus rijst de vraag of kan worden voorkomen dat na het overlijden van de stiefmoeder, haar familie erft hetgeen uit uw vermogen afkomstig is. Ik ga er dus van uit dat u uw tweede echtgenote erfrechtelijk niet in de kou wenst te laten staan maar het niet op prijs stelt dat dit tot gevolg kan hebben dat uiteindelijk haar familie met de buit gaat strijken. Bedacht dient te worden dat uw tweede echtgenote kort na u kan overlijden, zodat zij niet eens de gelegenheid had de erfenis te benutten om ongestoord te kunnen voortleven.

In het zojuist bedoelde geval kunt u bij testament bepalen dat hetgeen uw echtgenote bij haar overlijden over heeft van hetgeen zij van u heeft gerfd, wordt verkregen door uw kinderen. Maar u kunt ook vastleggen dat hetgeen door uw tweede echtgenote van u wordt gerfd, niet mag worden opgesoupeerd. Dat kan bijvoorbeeld zinvol zijn indien een huis met inboedel wordt nagelaten De echtgenote is dan wellicht al heel tevreden met het feit dat zij in het huis kan blijven wonen of dat de inboedel niet kan worden meegenomen. Zij is wel eigenaar van de zaken maar bij haar overlijden vererft een en ander automatisch naar de kinderen van de eerstoverleden man.
Het komt er dus op neer dat iemand bij testament meerdere keren kan beschikken over dezelfde goederen. Men spreekt dan ook van een tweetrapsmaking. De tweede trap treedt automatisch in werking als de eerste trap is uitgewerkt. Voor de heffing van het successierecht erven degenen die als tweede worden geroepen, van de oorspronkelijke erflater. In het gegeven voorbeeld erven de kinderen dus niet van hun stiefmoeder maar van hun eigen vader.

De tweetrapsmaking kan ook worden ingezet om te voorkomen dat hetgeen kinderen van u erven, in verkeerde handen terechtkomt. Wat 'verkeerd' is, maakt u zelf uit. Ik kan mij voorstellen dat u er geen bezwaar tegen hebt dat hetgeen uw kind van uw erft na diens overlijden toekomt aan een echtgenoot van dat kind maar ook dat u het niet ziet zitten dat hetgeen u nalaat na het overlijden van uw kind toevalt aan een duistere organisatie of aan een losbollige partner. De tweetrapsmaking maakt het dus mogelijk uw wens in vervulling te doen gaan.

Het kan lang duren voordat een tweede trap in werking treedt. Een stiefouder kan stokoud worden en een kind kan de ongehuwde status een leven lang koesteren. Na verloop van jaren is dan veelal niet meer vast te stellen wat er van een erfenis over is. Een goede boedelbeschrijving helpt niet als bijvoorbeeld de tweede echtgenoot de bevoegdheid is toegekend alles op te maken, al dan niet voor haar verzorging. In de praktijk wordt dit probleem opgelost door te bepalen dat de tweede trap vervalt nadat de eerste trap bijvoorbeeld acht of tien jaar heeft gewerkt.

Regeren na de dood is voor velen een wens. Via een testament kan het dus!


Prof. Mr. M.J.A van Mourik
31-03-2004

terug print