Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /www/htdocs/professo/column.php on line 82
Beschermingsbewind

Het dagelijks leven wordt er voor de eenvoudige mens niet eenvoudiger op. Ik heb althans niet het gevoel dat de computertechnologie mijn huishoudelijke administratie in alle opzichten ten goede komt. Banken en andere ondernemers hebben de mond vol van service en dienstbetoon maar zijn vooral uit op eigen verwennerij. Zo verplaatsen banken de administratieve rompslomp van het betalingsverkeer naar de huiskamer van de klanten onder het mom van 'betalingsgemak'. En wordt de communicatie via de telefoon ernstig gehinderd doordat talrijke hindernissen moeten worden genomen om op het bureau van de juiste persoon het juiste toestel geluid te laten produceren. Ondertussen tikt de teller uiteraard door. Verder constateer ik dat menigeen regelmatig bestookt met allerlei aanbiedingen, uitnodigingen en mededelingen van lieden die zeggen het beste met ons voor te hebben, maar in feite vooral uit zijn op hun eigen economisch welbevinden. Onze wereld is zwanger van de commercie. Wie staande wil blijven in het commercieel geweld, dient over nogal wat vaardigheden te beschikken.

De vaardigheden als zojuist bedoeld worden bij vele ouderen niet of in beperkte mate aangetroffen. De werking van een 'computer' kent menigeen slechts van horen zeggen. Ik las dat zelfs Johan Cruijff geen idee heeft hoe hij met een computer moet omgaan. Als er al een in huis staat opgesteld, weet de bewoner er nauwelijks raad mee of leidt tijdsverloop ertoe dat de moeizaam verkregen vaardigheden verloren gingen. Computercursussen voor ouderen zijn nuttig maar lossen het probleem niet op. Dat is immers gelegen in de aftakeling van de mens als zodanig en daar is geen kruid tegen gewassen.

In de wet is een voorziening getroffen voor mensen die als gevolg van hun lichamelijke of geestelijke toestand tijdelijk of duurzaam niet in staat zijn 'ten volle hun vermogensrechtelijke belangen zelf behoorlijk waar te nemen.' Kortom, de wetgever heeft het oog op al die mensen die niet meer in staat zijn hun administratie behoorlijk te voeren en hun vermogen op een degelijke wijze te beheren. In dat geval kan de kantonrechter een 'beschermingsbewind' instellen. Dat kan op verzoek van de betrokken persoon zelf of op verzoek van diens echtgenoot, van diens andersoortige levensgezel of van een familielid. In goed overleg wordt dan een bewindvoerder benoemd die het beheer over de financiŽn voert.

Niet zelden geven ouderen een volmacht aan een kind of aan een andere vertrouwenspersoon op grond waarvan deze namens de volmachtgever allerlei handelingen kan verrichten. Zo'n volmacht houdt gevaren in omdat misbruik op de loer ligt. Vaak is het verstandiger een bewind te doen instellen. In dat geval wordt aan het begin van het bewind door de bewindvoerder een boedelbeschrijving opgemaakt en is de bewindvoeder verplicht periodiek rekening en verantwoording af te leggen aan de kantonrechter. Blijkt dat de bewindvoeder tekort geschoten is dan zal hij de schade moeten vergoeden. Een aantal handelingen kan de bewindvoerder slechts verrichten met machtiging van de rechthebbende of van de kantonrechter. Gedacht moet hier worden aan handelingen die het normale vermogensbeheer te buiten gaan, zoals verkoop van de woning.

Bewind mag niet worden verward met curatele. Iemand die onder curatele wordt gesteld wordt handelingsonbekwaam. Curatele heeft zowel op de persoon als op diens vermogen betrekking. Degene die onder curatele is gesteld, kan zelf niet meer rechtsgeldig handelen. Bewind daarentegen heeft enkel betrekking op het beheer van het geheel of een gedeelte van het vermogen van iemand. De betrokken persoon blijft zelf handelingsbekwaam, zoals al bleek uit het feit dat de bewindvoerder in bepaalde gevallen diens toestemming nodig heeft.

Ingeval de hulpbehoevende in zijn nabijheid geen geschikte persoon kan aanwijzen die de functie van bewindvoerder op zich kan nemen, benoemt de kantonrechter iemand die geschikt is een dergelijke taak op zich te nemen. Er bestaan personen die min of meer hun beroep maken van het optreden als bewindvoerder.

Aangezien de bewindvoerder goed moet beheren, is hij in beginsel niet bevoegd om schenkingen ten laste van het beheerde vermogen te doen. Toch kan het verstandig zijn dat die schenkingen geschieden, bijvoorbeeld met het oog op de toekomstige heffing van successierecht. In dergelijke gevallen bestaat er geen bezwaar tegen dat schenkingen geschieden. Maar deze moeten dan wel passen in een goed beheer. Enige voorzichtigheid is dus geboden.



Prof. Mr. M.J.A van Mourik
© 21-04-2004

terug print