Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /www/htdocs/professo/column.php on line 82
Erfgrens

Eigenaars van aan elkaar grenzende erven zullen zich wel eens de vraag stellen waar de grens nu precies loopt. Het probleem doet zich bijvoorbeeld voor als een nieuwe afrastering of een scheidsmuur moet worden geplaatst. Al gauw vreest een van beiden dat stiekem een half metertje grond van ingepalmd. De anekdote dat sommige boeren ieder jaar een voor extra ploegen teneinde aldus uitbreiding van hun akker te realiseren, is breed bekend.

Iedere eigenaar van een erf kan verlangen dat de grens met het aangrenzende erf met behoorlijk waarneembare afpalingstekens worden aangegeven. Is de grens onzeker dan zal de rechter uitkomst moeten bieden. De rechter heeft dan belangrijke steun aan de gegevens die bij het kadaster bekend zijn. Maar, let wel, die gegevens zijn niet doorslaggevend. Voorstelbaar is immers dat ooit bij de kadastrale meting fouten zijn gemaakt. Ook de notariŽle akte geeft lang niet altijd uitsluitsel omtrent de exacte ligging van de grens. De vermelding van de oppervlakte van een gekocht perceel kan bijdragen aan de oplossing als men de rekenkunde meester is. Het feit dat het omstreden deel van het erf bij een van beiden in gebruik is, is van geen enkele betekenis. Uiteindelijk heeft de rechter een grote vrijheid bij het vaststellen van de grens.

Soms heeft de rechter echter geen keus. Het kan immers zijn dat een strookje grond al zo lang te goeder trouw in bezit is, dat door verjaring eigendom werd verkregen. Daarvoor geldt een termijn van tien jaar.

Het afpalen kan geschieden met eenvoudige paaltjes maar ook met losse stenen. In de bebouwde kom zullen de buren echter de voorkeur geven aan iets stevigers, zoals een muur of schutting en daar hebben zij zelfs recht op. Iedere eigenaar heeft immers het recht zijn erf af te sluiten. De wet biedt daartoe de bevoegdheid op de grens een muur te plaatsen van twee meter hoogte. Als het aanliggende erf de openbare weg of een openbaar water is, geldt deze regeling niet.

Als een muur wordt geplaatst, komen de kosten voor rekening van beide partijen, ieder voor de helft. Maar dat doet dan de vraag rijzen wat precies een muur is. Ik zou me kunnen voorstellen dat u denkt aan metselwerk. Dat hebt u dan mis. Een muur kan zijn vervaardigd van stenen of van hout maar ook van riet of van matglas. Het gaat er maar om dat het materiaal niet doorzichtig is.
Kan een rij coniferen ook een muur vormen? Ik heb de neiging om ontkennend te antwoorden. Het feit dat de takken gemakkelijk te buigen zijn om doorkijk te kunnen bieden, voert tot dit antwoord.

De gemeente heeft een grote vrijheid om regels te geven die afwijken van de hoofdregel. Zo kan de gemeente verbieden om in een bepaalde wijk muren op erfgrenzen te plaatsen, de maximumhoogte tot anderhalve meter beperken en aanwijzingen geven omtrent het te gebruiken materiaal. Het verlangen naar schoonheid verhindert dat iedereen doet waar hij zin in heeft.

Als u voor gezamenlijke rekening een muur op de erfgrens hebt gebouwd, zodanig dat deze voor de ene helft op uw terrein en op voor de andere helft op de grond van de buurman staat, lijkt het er op dat ieder eigenaar is van de helft die op zijn erf staat. Maar dat is niet het geval. Een gemeenschappelijke scheidsmuur is gemeenschappelijk eigendom van de betrokken erfeigenaren.. Gemeenschappelijk eigendom houdt in dat men ook mede-eigenaar is van het gedeelte van de muur dat op het terrein van de ander staat. Een scheidsmuur is in de juridische terminologie Ďmandeligí. Dat heeft onder meer tot gevolg dat het onderhoud van de gehele muur, ongeacht welke zijde, voor rekening van beiden komt. En dat is vooral aangenaam voor degene wiens zijde van de muur door de zuidwesten wind wordt geteisterd.

Mandeligheid komt niet alleen voor met betrekking tot scheidsmuren. Het verschijnsel mandeligheid kan zich ook voordoen ten aanzien van onroerende zaken die door de gezamenlijke eigenaren uitdrukkelijk zijn bestemd tot gemeenschappelijk nut. Vroeger was dat het geval met een sekreet, een tot gemeenschappelijk nut bestemd buitentoilet. Tegenwoordig kunnen eigenaren van woningen gezamenlijk de eigendom hebben van een zwembad, een tennisbaan of een parkeerplaats. Als een dergelijke zaak door hen bij notariŽle akte tot gemeenschappelijk nut van de erven is bestemd, zijn de kosten van onderhoud voor hen gezamenlijk. Voorts geldt dan dat bij verkoop van de woning de koper automatisch ook mede-eigenaar wordt van de mandelige zaak, of hij wil of niet...

Tenslotte nog iets over beplantingen nabij de erfgrens. Ook dat is een bron van burenruzie. Als de buurman alles goed vindt, is er niks aan de hand. Maar als hij op zijn strepen gaat staan, is het goed te weten dat bomen op ten minste twee meter afstand van de erfgrens dienen te worden gepland en dat heesters en heggen een halve meter afstand moeten houden. Maar ook hier kunnen plaatselijke verordeningen toestaan dat andere afstanden in acht worden genomen.


Prof. Mr. M.J.A van Mourik
© 19-05-2004

terug print