Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /www/htdocs/professo/column.php on line 82
Hypotheekrente-aftrek

Vorige week stond de aftrek van de hypotheek-rente weer eens volop in de belangstelling. Het oud-kamerlid Hillen was deze keer degene die pleitte voor afschaffing van de regeling. En omdat het onderwerp electoraal nogal gevoelig ligt, haastte premier Balkenende zich mede te delen dat geen plannen bestaan om verder te tornen aan de aftrek. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat op het ministerie van financien niet diep wordt nagedacht over de wijxe waarop de afschaffing zo soepel mogelijk kan verlopen.

Die hypotheekrente-aftrek is in Europees verband bezien een merkwaardige aangelegenheid. Je leent geld voor de financiering van een huis en je mag vervolgens de kosten van de geldlening, waaronder de rente, voor een fors deel ten laste brengen van fiscus en dus ten laste van de belastingbetalers. In het recente verleden was het zelfs zo dat ook de kosten van hypothecaire leningen ter financiering van een vakantiehuis, een boot of een wereldreis op die manier voor een flink deel konden worden afgewenteld op anderen. Die gang van zaken werd schering en inslag toen de prijzen van woningen fors waren gestegen en de banken driftig adviseerden de financieringsruimte te benutten voor prettige dingen. Het geld werd dan verkregen door de hypotheek op het huis te verhogen.

Enige jaren geleden werd de aftrek van hypotheek-rente beperkt tot de rente die verschuldigd was over leningen die werden aangegaan ter financiering van de zelf bewoonde woning. Maar dat maakte het nog altijd mogelijk bij verkoop van de woning de winst te bestemmen voor leuke dingen en de nieuwe woning opnieuw volledig te financieren en de rente volledig af te trekken. Sinds 1 januari 2004 is ook aan deze luxe een eind gemaakt. Wie zijn huis met winst verkoopt dient deze winst aan te wenden voor de financiering van de nieuwe woning. Rente-aftrek kan slechts worden genoten over het bedrag dat wordt bijgeleend. We noemen dit de 'bijleenregeling'.

Het bestaan van de hypotheekrente-aftrek heeft tot gevolg dat het aflossen van hypothecaire leningen waarvoor rente-aftrek wordt genoten van de domme is. De aflossingsvrije lening is in de woning-sector dan ook overheersend. De consument heeft daardoor in beginsel meer bestedingsruimte De banken vinden het ook prima want er hoeft niet voortdurend een nieuwe bestemming voor het afgeloste bedrag te worden gevonden. En de vergrote bestedingsruimte van de consument wordt door de bank nogal eens dankbaar ingevuld door een sommenverzekeringen te adviseren, zodat als de nood aan de man komt het geleende bedrag ineens voorradig is. Premiebetalingen nemen in zekere zin de plaats in van aflossingen.

Het kan als zonderling worden aangemerkt dat een mens het hebben van schulden koestert. Hoe meer schuld hoe meer vreugd. Vandaar dat u er goed aan doet alle uitgaven aan het huis, zoals de bouw van een dakkapel en een flinke schildersbeurt, zorgvuldig bij elkaar op te tellen en het benodigde geld te lenen. Het geld dat op uw bankrekening prijkt kunt u welicht beter besteden. De rente van het geleende bedrag is immers aftrekbaar ingeval in een kalenderjaar voor ten minste vijfduizend euro in het huis wordt geÔnvesteerd.

De renteaftrek is er mede de oorzaak van dat de prijzen van huizen tot astronomische hoogte zijn gestegen. Handig wordt gebruikt gemaakt van de grenzen van de financieringsmogelijkheden van de huizenkoper. En aangezien meestal een paartje koopt, liggen die grenzen nogal hoog. Twee inkomens betekent immers ruimere aftrekmogelijkheden. Een van de interessante gevolgen van afschaffing van de hypotheekrente-aftrek wordt dan ook gevormd door de het neerwaardse effect dat dit zal hebben op de koopprijzen van huizen.

Als u het mij vraagt heeft de renteaftrek zijn langste tijd gehad. En daar moeten we niet al te moeilijk over doen. De regeling werkt verstorend op de economie en past niet in een europees belastingklimaat. De aftrekmogelijjkheid is ook discriminerend ten opzichte van huurders, die de huur niet ten laste van hun inkomen kunnen brengen. Het belangrijkste probleem dat voor de afschaffing moet worden opgelost, wordt gevormd door het feit dat afschaffing voor de bestaande schuldenaren catastrofaal kan zijn. Die hebben er immers op mogen vertrouwen dat die aftrek gedurende in lengte van jaren zou blijven bestaan en hebben daar hun financieel levensplan op afgestemd. De overgangsregeling zal mitsdien grote zorg vereisen. Bestaande rechten moeten worden geŽerbiedigd.

Uiteraard wordt bij afschaffing van de renteaftrek ook het huurwaardeforfait afgeschaft. Dat is het bedrag dat een huiseigenaar jaarlijks bij zijn inkomen moet tellen omdat hij een eigen huis heeft. Het hebben van een eigen huis wordt als inkomen aangemerkt. Dat is dan ook onzin.



Prof. Mr. M.J.A van Mourik
© 09-06-2004

terug print