Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /www/htdocs/professo/column.php on line 82
Alexia en Alicia

Er was eens een tijd waarin het niet zonder risico was de liefde te bedrijven buiten de poorten van het huwelijk. De kans dat het intieme gedrag de verwekking van een kind tot gevolg had, kon niet in de hand worden gehouden met de hulp van betrouwbare voorbehoedmiddelen. Bijgevolg lopen er nog al wat kinderen rond die een andere biologische vader hebben dan uit de gegevens van de burgerlijke stand kan worden afgeleid. 'Wat niet weet, wat niet deert', zult u zeggen. Steeds weer blijkt echter dat niet alle geheimen mee worden genomen in het graf of de grafkelder. En zo is het dus ook met Prins Bernhard en Koning Albert van BelgiŽ. En ik ben er zeker van dat aldus slechts een druppel op een gloeiende plaat is zichtbaar geworden. Vele mannen houden meer van vaste planten dan van losse boeketjes.

Ook de notaris wordt tegenwoordig regelmatig geconfronteerd met de soms lang verzwegen biologische realiteit. In het bijzonder in het kader van het erfrecht. Zo is het niet uitzonderlijk dat een man bij testament een kind dat enkel biologisch van hem afstamt, tot mede-erfgenaam benoemt. En niet altijd waren de andere kinderen bekend met hun biologische halfbroer of halfzus. Wie van verrassingen houdt, komt dan aan zijn of haar trekken.
Het kind dat slechts in biologische zin van een overledene afstamt, betaalt zich blauw aan successierecht. Het tarief ligt tussen 40 en 69%. Reeds om deze reden is het zinvol te zoeken naar mogelijkheden om tot besparing te komen.

De enkel biologische status van een kind kan worden opgehoogd tot een juridische door middel van erkenning. Door een dergelijke handeling aanvaardt de verwekker het vaderschap. De erkenning geschiedt bij de ambtenaar van de burgerlijke stand en behoeft in principe de toestemming van de moeder. Biologische verwantschap is overigens niet vereist voor een erkenning. Een man kan ook het kind van een ander erkennen.

Sinds een jaar of tien kan ook een gehuwd man onder omstandigheden een kind dat hij tijdens zijn huwelijk bij een andere vrouw heeft verwekt, erkennen. Vroeger kon dat niet omdat de wetgever een dergelijke verwekking dermate in strijd achtte met de goede zeden dat ieder respect daarvoor achterwege behoorde te blijven. Het gras van de buren is altijd groener, maar dat wil niet zeggen dat je de meizoentjes mag plukken. Het gevolg van die visie van de wetgever was dat in feite het kind werd gestraft. Vandaar dat de Hoge Raad en later de wetgever water in de wijn hebben gedaan. Vereist is nu dat

hetzij de verwekker en de moeder een band onderhouden die 'in voldoende mate' met een huwelijk op een lijn te stellen is,
hetzij tussen de man en het kind een nauwe persoonlijke betrekking bestaat.

Als de man niet overgaat tot erkenning kan het kind het vaderschap via de rechter laten vaststellen. Dat pleegt door middel van DNA-onderzoek te geschieden. De rechter wil dan nog wel eens bevelen dat de man in zijn grafrust wordt gestoord, teneinde het nodige genetisch materiaal te verkrijgen. Het heeft geen zin zich tegen DNA-onderzoek te verzetten. Verzet wordt doorgaans uitgelegd als een bevestiging van het biologisch vaderschap.

Erkenning en gerechtelijke vaststelling van het vaderschap hebben tot gevolg dat het betrokken kind ook juridisch de man als vader kan noteren. Erfrechtelijk wordt het kind dan gelijk gesteld met de andere kinderen. En het successierechttarief ligt dan tussen 4 en 28%. Dat scheelt een slok op een borrel.

Ik vrees dat we er nooit achter komen hoe het erfrechtelijk met de buitenechtelijke dochters van Prins Bernhard gesteld is. Als ze juridisch niet als zijn dochters bij de burgerlijke stand staan genoteerd, erven zij volgens de wet niets De ondeugende Prins vertelt echter dat de zes dochters evenveel zullen erven. Dat moet dan bij testament bepaald zijn. Maar of het op deze wijze verstandig is geregeld, mag worden betwijfeld, gelet op het door Alexia en Alicia te betalen successierecht. Verstandiger lijkt het om de buitenlandse dames via schenkingen aan hun trekken te laten komen. Immers, hetgeen door schenkingen wordt verkregen van leden van het Koninklijk Huis is vrijgesteld van schenkingsbelasting. Voor erfrechtelijke verkrijgingen geldt zo'n vrijstelling niet. Het zal dus wel via schenkingen goed zijn geregeld of ..... alsnog worden geregeld.



Zie ook Erfenis.nl (boek) p. 31, p. 60 en p. 147 e.v.
N.B.: De Koning(in) en haar vermoedelijke opvolger zijn in de Grondwet (!) vrijgesteld van successierecht.


Prof. Mr. M.J.A van Mourik
© 15-12-2004

terug print