Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /www/htdocs/professo/column.php on line 82
Algehele gemeenschap

Op het stad- of gemeentehuis, ook wel stadskantoor genoemd, voltrekt zich dagelijks wonderen. Hierbij heb ik niet het oog op het enkele feit dat het een komen en gaan is van paren die in het huwelijk treden. Dat is niet zo verwonderlijk. Bijzonder is wel dat, als de betrokken personen niets anders hebben geregeld, op het moment van de huwelijkssluiting de vermogens van beide geliefden samenvloeien tot één gezamenlijk vermogen. Deze zogenaamd boedelmenging kan dus tot gevolg hebben dat iemand die met een vermogen van tienduizend euro het gemeentehuis binnen stapt, een half uur later met vijfduizend euro naar buiten komt. Het wettelijk systeem van de algehele gemeenschap van goederen kan ertoe leiden dat iemand door de huwelijkssluiting de helft van zijn vermogen kwijt raakt aan zijn of haar huwelijkspartner. Maar uiteraard kan ook het omgekeerde het geval zijn. Wie als 'ridder te voet' de trouwzaal betreedt met aan de arm een schatrijke dame, kan deze in welstand verlaten.

Voor de goede orde stel ik nog vast dat deze algehele gemeenschap van goederen ook intreedt als een zogenaamd geregistreerd partnerschap wordt aangegaan.

De algehele (of wettelijke) gemeenschap van goederen omvat vaak echter niet alles wat door de echtgenoten aan vermogen wordt bezeten of verkregen. Schenkingen en erfenissen vallen er nogal eens buiten omdat de schenker of de overledene heeft bepaald dat hetgeen wordt verkregen niet in de huwelijksgemeenschap kan vallen. Wie dus denkt zich via een huwelijk meester te kunnen maken van de helft van het vermogen van de partner, kan dus bedrogen uit komen.

De vermogensverschuiving die aldus optreedt, wordt niet gezien als een schenking en leidt dus niet tot belastingheffing. Dat is aantrekkelijk voor degene die vermogen wenst over te hevelen naar zijn of haar partner. En als geen huwelijksbeletsel bestaat is het begrip partner voor zeer ruime uitlegging vatbaar.

Deze gemeenschap van goederen heeft als grootste bezwaar dat schuldeisers zich tegoed kunnen doen aan alles wat tot de gemeenschap behoort. Ook al is de schuld door slechts een van de echtgenoten aangegaan, de andere echtgenoot draait per saldo voor de helft op voor die schuld. Om die reden hebben vooral ondernemende echtgenoten weinig op met deze algehele gemeenschap van goederen. Zij wensen dat in ieder geval het vermogen van hun echtgenoot of echtgenote buiten bereik blijft van de schuldeisers van de onderneming.

Het ontstaan van de algehele gemeenschap van goederen kan worden voorkomen door huwelijkse voorwaarden aan te gaan. Een bestaande algehele gemeenschap van goederen kan via een overeenkomst van huwelijkse voorwaarden alsnog aan de kant worden geschoven. De bestaande gemeenschap wordt dan verdeeld.

Voor huwelijkse voorwaarden bestaan allerlei varianten. Een waarschuwend woord is hier op zijn plaats. Immers, het feit dat de ene echtgenoot moet worden beschermd tegen de schuldeisers van de andere, mag er niet toe voeren dat die ene echtgenoot ook verstoken blijft van ieder deel in de ondernemingswinsten. Goede huwelijkse voorwaarden houden een zorgvuldige afweging in van enerzijds het belang van de ondernemer en diens onderneming en anderzijds het belang van de echtgenoot van de ondernemer. Vooral de mogelijkheid van echtscheiding dient onder ogen te worden gezien. Deze huwelijkse voorwaarden vereisten maatwerk.

Liefde maakt blind. De trouwlustige ondernemer en diens partner dienen echter in dit opzicht de zakelijkheid ruim baan te geven. Ik wens hen een goede notaris toe.



Prof. Mr. M.J.A van Mourik
© 29-12-2004

terug print